پایگاه خبری روزنامه عطریاس پایگاه خبری روزنامه عطریاس
۲۸ بهمن ۱۳۹۷
مرثیه غم آلود تالاب میقان
اجتماعی

مرثیه غم آلود تالاب میقان

سردبیر مجازی
10 بهمن 1397
بازدید: 62
نظرات: 0

در گفتگو با فعالان زیست محیطی مطرح شد

مرثیه غم آلود تالاب میقان

برگرداندن پسماندهای املاح معدنی به داخل چاله ها و حفره ها در همان فصل برداشت مهمترین راهکار است

گروه جامعه:شایسته سلامی

اهمیت تالاب میقان کمتر از دریاچه ارومیه نیست و شرکت املاح معدنی ایران با ادامه فعالیت خود تالاب را نابود خواهد کرد. فعالان زیست محیطی معتقدند که فعالیت این شرکت باید متوقف شود تا این تالاب به سرنوشت تالاب های دیگر و دریاچه ارومیه دچار نشود و معدنی دیگر برای این شرکت بیابند. یکی از دلایل نپیوستن تالاب میقان به کنوانسیون بین‌المللی رامسر حضور این شرکت در تالاب است درحالی که این تالاب قابلیت معرفی در سطح بین المللی را دارد.

پسماندهای املاح معدنی

  باید به داخل چاله ها و حفره های

 تالاب برگردانده شود

رضا میرزایی مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی گفت: تالاب میقان اراک هم یک فرصت و هم یک تهدید محسوب می شود. تعدیل بر روی آب و هوا اگر شرایط خوبی داشته باشد، ایجاد ظرفیت گردشگری و پرده نگری و بهره برداری های زیست محیطی از تالاب ار فرصت های این تالاب می باشد. شرکت املاح معدنی ایران مدت 17 سال فعالیت بر روی تالاب میقان انجام داده است و در حال حاضر موظف است  که باطله ها و پسماندهای خود را که در این مدت در کنار شرکت دپو شده است، بعد از ارزیابی و اطمینان از عدم آلودگی های باطله ها و پسماندها، به داخل چاله ها و حفره های ایجاد شده در تالاب برگرداند.

در این راستا در سال 1396 حدود 500 تن و در سال جاری نیز حدود یک میلیون باطله ها و پسماندهای املاح معدنی به داخل چاله ها و حفره های تالاب میقان برگردانده شده است. این فرایند باعث تعادل در توزیع آب در تالاب میقان شده است. طبق برنامه ای که برای شرکت املاح معدنی ایران در نظر گرفته شده است این شرکت موظف است در عرض 4 سال تمامی باطله ها و پسماندهای املاح معدنی خود را به داخل چاله ها و حفره های ایجاد شده در تالاب برگرداند. وضعیت تالاب میقان در حال حاضر نسبتاً مطلوب است.

میرزایی افزود: بحث کشت 270 هکتار گیاه قره داغ در اراضی حاشیه ای تالاب در راستای جلوگیری از ایجاد ریزگردها توسط مجموعه حفاظت محیط زیست استان مرکزی در کنار اقدامات ارزشمند مجموعه منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی، ایجاد دایک حفاظتی و جلوگیری از ورود پساب به اراضی کشاورزی حاشیه تالاب، فنس کشی اطراف برج پرنده نگری، تهیه و تجهیز مجموعه حفاظت محیط زیست استان مرکزی و انجام اقداماتی در راستای مواجه با بحران های بیماری های حیات وحش، پیگیری حقابه تالاب، فعال سازی پاسگاه محیط بانی داودآباد و استقرار محیط بانان تالابی در پاسگاه، کنترل کیفیت آب ورودی به تالاب به صورت مستمر، پروژه تدوین و اجرای برنامه ظرفیت سازی، مشارکت و آگاهی رسانی به گروه های مخاطب در جهت حفاظت و احیای تالاب، تأمین اعتبار در جهت خرید خودروهای تالابی، تدیون و تألیف کتال حیات وحش تالاب میقان، پیگیری در راستای امضای تفاهم نامه مدیریت جامع تالاب میقان، تأمین اعتبارات لازم در راستای خرید هلی شات، لایه روبی کانال در راستای انتقال آب به مناطق شمالی تالاب، برگزاری جلسات متعدد با سازمان های مردم نهاد و شبکه های زیست محیطی، برگرداندن باطله ها و پسماندهای شرکت املاح معدنی ایران به داخل چاله ها و حفره های ایجاد شده، از جمله مهمترین اقداماتی می باشد که در سال های 1396 و 1397 بر روی تالاب میقان انجام شده است.

پسماندها در چاله و حفره ها ی اولیه تخلیه نمی شوند

حمید اخوان مدیرعامل مؤسسه زیست محیطی سبزاندیشان اراک گفت: در خصوص پسماندهای املاح معدنی طبق قانون حفاظت از تالاب ها هر گونه تخریب جبران ناپذیر به سطح تالاب ها و هرگونه بهره برداری از تالاب ها که موجب تخریب غیرقابل جبران شود، ممنوع است. از مصداق های تخریب غیرقابل جبران بر هم زدن بستر تالاب ها و شرایط زه کشی آبهای سطح تالاب ها است. در ارتباط با تالاب میقان نیز چاله هایی را که املاح معدنی حفر می کند مصداق بارز تخریب ها به این تالاب است. به همین علت معتقد هستیم که فعالیت شرکت املاح معدنی ایران ممنوع است و به دلایلی که در حال حاضر فعالیت می کند در کمیته های استانی و در طرح جامع مدیریت زیست محیطی تالاب مصوب شد تا تمامی باطله ها و پسماندهای املاح معدنی را به داخل حفره ها و چاله ها برگردانده شود و پر گردند. این موضوع راهکاری است تا سیمای تالاب بر هم نخورد و سیستم زه کشی و تعادل هیدرولیکی آب به هم نریزد و آسیب های تالاب به حداقل برسد. قرار بر این بود فرایند عملیاتی آن به گونه ای باشد که در همان فصل برداشت باطله ها و پسماندهای املاح معدنی به مانند دوغ آب از طریق خطوط لوله به چاله ها و حفره ها برگردانده شود. زمانی که باطله ها و پسماندهای املاح معدنی در همان فصل برداشت به داخل چاله ها و حفره ها بازگردد، از یک سو تخریب به کمترین شکل ممکن انجام می شود و از سوی دیگر این مواد و املاح فرصت این را دارند که ته نشین شوند و در درازمدت به عنوان جزئی از بستر کل تالاب خاصیت همگن بودن آنها از بین نرود و بعدها منجر به منشاء تولید ریزگردها نشوند.

اخوان افزود: شرکت املاح معدنی پس از مدتی که این فرایند را انجام داد، از ادامه عملیات سر باز زد و عنوان نمود که تکنولوژی این فرایند را ندارد. این موضوع جای سئوال است که شرکتی که تکنولوژی جبران تخریب هایی را که دارد انجام می دهد، ندارد، چرا و به چه علت باید فعالیت کند و به این فعالیت ها ادامه دهد؟!

این شرکت تنها شیوه غیرعلمی را از خود ارائه داد به این عنوان که باطله ها و پسماندهای املاح معدنی را با کامیون به تالاب برمی گردانیم. بر این اساس دپوهایی که ایجاد شده تنها به این خاطر است که یک جلوه سوری و ظاهری به اجرای مصوبات بدهند و بگویند که باطله ها و پسماندها را به داخل تالاب برمی گردانیم و تخریب ما حداقل است. باطله ها و پسماندهایی که در درازمدت به دپوهای حجمی در پشت کارخانه تبدیل شده است، در طی چندین ماه گذشته و یا حتی سال گذشته، تنها به وسیله کامیون به داخل تالاب ها برگردانده می شود. اما این موضوع که این باطله ها و پسماندها در کجا و به چه شیوه ای تخلیه می شوند، نظارتی بر روی آن وجود ندارد و مورد تأیید نمی باشد.

از نظر فعالان زیست محیطی چنین موضوعی به هیچ عنوان مورد تأیید نیست. چرا که باطله ها و پسماندها در چاله و حفره ها و مکان های اولیه برگردانده و تخلیه نمی شوند. همچنین باطله ها و پسماندها در درازمدت تثبیت و سفت می شوند و از دست نخورده به دست خورده تبدیل شده و تراکم خود را از دست می دهند و در نهایت به منشاء ریزگردهای جدید تبدیل می شوند. در قسمت هایی از تالاب عرض جاده تالاب به خاطر برگرداندن باطله ها و پسماندها به وسیله کامیون، باعث شده تا عرض جاده تالاب بیشتر شود. در صورتی که یکی از مصوبات این بود که عرض جاده تالاب باید کم شود و نباید از 8 مترتجاوز کند.

وی ادامه داد: باز هم مدعی هستیم که اگر شرکت املاح معدنی ایران نمی تواند تکنولوژی داشته باشد که تخریب ها و آسیب هایی را که به تالاب می زند، جبران کند، نباید فعالیت خود را ادامه دهد و باید جلوی برداشت آن گرفته شود. متأسفانه تا به حال به هیچ طریقی جلوی فعالیت این شرکت گرفته نشده است، تنها یک بار دستور موقتی مبنی بر تعلیق پروانه فعالیت این شرکت صادر شد، تا بتواند اصلاحات را در فرایند خود انجام دهد. نه تنها فعالیت این شرکت تعلیق نشد و اصلاحات لازم را در فرایند خود انجام نداد، بلکه در دورانی که قرار بود تعلیق شود، اضافه برداشت نیز انجام می داد، به این معنا که از ظرفیت مجاز اسمی پروانه بهره برداری خود نیز بیشتر برداشت کرد. نه تنها تنبیه نشد، بلکه مورد تشویق نیز قرار گرفت.

اقدامات جبران کننده شرکت املاح معدنی ایران  بسیار حداقلی بوده است 

محمدرضا خالقی فعال زیست محیطی گفت: برداشت از تالاب میقان باعث می شود تا رعایت اصول زیست محیطی صورت نگیرد و این موضوع خارج از رعایت قوانین اصول زیست محیطی است. جاده ای که روز به زور عریض تر می شود، جاده های فرعی که دائماً به قلب و داخل تالاب زده می شود، حفره ها و چاله هایی عمیقی که برای برداشت ایجاد می شود، جدا شدن نیمه شرقی و غربی تالاب میقان بر اثر جاده ای که ایجاد شده و از بین رفتن راه های دسترسی آب به کلیه سطوح تالاب، تخلیه آب از سطح تالاب ها، خشک کردن تالاب به منظور این که دسترسی های جدیدی به محل های برداشت پیدا کنند، پمپاژ آب از یک نقطه تالاب به داخل چاله ها و حفره هایی که ایجاد کرده اند، تردد بسیار زیاد کامیون ها و ایجاد مزاحمت برای پرنده ها، بحث دپوی بلند مدت و در حجم بسیار زیاد باطله ها و پسماندهای معدنی در محوطه کارخانه که باعث ایجاد ریزگردها می شود، خشک شدن سطح تالاب به واسطه پمپاژ آب که منجر به ایجاد ریزگردها می شود، عدم برگرداندن باطله ها و پسماندهای تولیدی به محل برداشت املاح معدنی، از مهمترین معضلات زیست محیطی تالاب میقان می باشد که به واسطه فعالیت شرکت املاح معدنی و برداشت های بی رویه این شرکت از تالاب به وجود آمده است.

خالقی افزود: اقدامات جبران کننده شرکت املاح معدنی ایران در برابر خسارت ها، آسیب ها و تخریب هایی که به تالاب میقان زده است، بسیار حداقلی بوده است، به علاوه اینکه این شرکت هر ساله سعی کرده است میزان برداشت خود را از تالاب میقان افزایش دهد و سطح تولیداتی را که دارد بالاتر ببرد. شرکت املاح معدنی ایران باید به این باور برسد که با فعالیت هایی که در سطح تالاب میقان انجام می دهد، باعث تخریب، آسیب و خسارت به تالاب میقان می شود. توجیه هرگونه خسارتی به محیط زیست صرفاً درآمد اقتصادی و ایجاد اشتغال نیست. مهمترین راهکارهایی که می توان در این رابطه ارائه داد، جلوگیری از تعریض جاده تالاب، برگرداندن باطله ها و پسماندهای املاح معدنی در همان فصل برداشت به داخل چاله ها و حرفه ها، راه های دسترسی برای برداشت املاح معدنی آسیب کمتری به تالاب بزند، می باشد. اما مهمترین راهکار این است که برداشت سولفات سدیم از معدنی به نام تالاب میقان که زیستگاه جوجه آوری و بلندمدت پرندگان است، متوقف شود، چرا که هیچگونه توجیهی ندارد.

سردبیر مجازی
روزنامه نگار

ارسال نظر

پست الکترونیک شما منتشر نخواهد شد.

قوانین ارسال نظر
  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
*
*