پایگاه خبری روزنامه عطریاس پایگاه خبری روزنامه عطریاس
۲۷ تیر ۱۳۹۸
فراموش خانه ای به نام شهرجدید امیرکبیر
اجتماعی

فراموش خانه ای به نام شهرجدید امیرکبیر

Virtual editor
12 خرداد 1398
بازدید: 574
نظرات: 0

فراموش خانه ای به نام شهرجدید امیرکبیر

میلاد همافر دکترای شهرسازی و مدرس دانشگاه

توسعه شهری و افزایش جمعیت شهرنشین یکی از فرآیندهای جاری در جهان امروز است، این فرآیند چالش های عدیده ای را برای مدیریت شهری همچون ایجاد فرصت های اشتغال مناسب برای گروه های تازه وارد، تامین مسکن در استطاعت و عدالت در دسترسی به امکانات و خدمات روبرو ساخته است. سیاست ایجاد شهرهای جدید در نزدیکی مادرشهرها و کلان شهرها یکی از رایج ترین برنامه ها برای تامین مسکنِ سر ریز جمعیتی شهرهای بزرگ است. این سیاست در جهان سبقه ای دیرینه دارد و در ایران نیز از دهه 40به بعد، به طور جدی مورد توجه قرار گرفته است. علی رغم کثرت شهرهای جدید، شهرهای جدید موفق حداقل در ایران انگشت شمار هستند.
هدف اصلی ایجاد شهرهای جدید، جذب سرریز جمعیتی و به خصوص مهاجران دهک های پایین درآمدی است تا بدین روی با کاهش قیمت زمین از قیمت تمام شده مسکن و تامین زیرساخت های اولیه توسط دولت، مسکن دراستطاعت این دهک ها فراهم شود. علی رغم سرمایه گذاری های عظیم در ساخت شهرهای جدید، این شهرها تا اواخر دهه 80 در جذب جمعیت و رسیدن به افق های جمعیتی خود ناموفق بوده اند و بخش عمده ای از جمعیت این شهرها با تمرکز مسکن مهر در شهرهای جدید حاصل شد. با افزایش بی سابقه قیمت مسکن در شهرهای بزرگ در دهه 90 ارزش مسکن به عنوان یک کالای سرمایه ای بیشتر شد و با افزایش سهم هزینه مسکن از درآمدهای خانوارها، دهک های پایین درآمدی مجبور به مهاجرت و سکونت در شهرهای جدید شده اند. شهر جدید امیرکبیر نیز فرآیندی مشابه با سایر شهرهای جدید ایران را طی کرده است. بخش عمده ای از مساکن خریداری شده در این شهر به عنوان یک هدف سرمایه گذاری و نه سکونت است و عملا بجای تامین مسکن خانه اولی ها به یک مقر سرمایه گذاری صاحبان کوچک سرمایه در اراک بدل شده است. فقدان بسیاری از خدمات پشتیبان سکونت در شهر امیرکبیر سبب می شود در عمل ساکنان شهرجدید امیرکبیر برای دسترسی به بسیاری از خدمات مجبور به سفرهای آونگی به شهر اراک باشند و این امر با افزایش قیمت بنزین قطعا فشار مضاعفی به دهک های پایین درآمدی وارد خواهد کرد. کمبود خدمات آموزشی و پشتیبان آموزش همچنین خانوارهای صاحب فرزند را با دشواری روبرو ساخته است. علی رغم سرمایه گذاری اولیه مناسب، الگوی ساخت مساکن در این شهرک(مشابه اغلب پروژه های شهر جدید) به صورت تیپ است و از حیث تناسب با نیازهای متفاوت خانوارهای مختلف از انعطاف کافی برخوردار نیست. امکانات تفریحی گردشی شهر به یک پارک و چندین فضای ورزشی خلاصه می شود فلذا در عمل پیاده روی در خیابان های بی انتهای شهر امیرکبیر تنها فعالیت تفریحی اغلب ساکنان است. به دلیل اشتغال بخش عمده ای از ساکنان در خارج شهر امیرکبیر، این شهر در طول روز تقریبا خالی از سکنه است و اساساً حیات شهری در آن وجود ندارد و مفهوم شهر در معنای اجتماعی پویا از مردم و روابط اجتماعی در فضای شهری در این شهر بی معناست. مصاحبه با ساکنان شهرامیرکبیر نیز نشان می دهد، کمبود خدمات پشتیبان سکونت و فقدان روحیه شاداب شهری و نشاط شهری در شهر امیرکبیر، مشکلات اصلی این شهر برای سکونت به شمار می روند.
گرچه شوک قیمتی و تورم در بازار مسکن، فرصتی را فراهم آورده است که شهرهای جدیدی چون امیرکبیر علی رغم کیفیت پایین فضایی و زیستی با افزایش سطح تقاضای خرید و سکونت روبرو شوند اما عدم توجه به نیازهای جمعیت ساکن، فقدان سیاست های کنترلی برای جلوگیری از بورس بازی مسکن و بی توجهی به نیازهای اجتماعی برای خلق شهر به معنای واقعی و توجه صرف به ساخت کالبد و زیرساخت می تواند آینده شهر جدید امیرکبیر را به فراموش خانه ای برای تبعید آنان که امکان سکونت در شهر مادر را ندارد، بدل سازد.

Virtual editor
روزنامه نگار

ارسال نظر

پست الکترونیک شما منتشر نخواهد شد.

قوانین ارسال نظر
  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
*
*