پایگاه خبری روزنامه عطریاس پایگاه خبری روزنامه عطریاس
۳۱ شهریور ۱۳۹۸
 پخش طنز های مسخره ضربه سنگینی به گویش اراکی وارد می کند
استان مرکزی

 پخش طنز های مسخره ضربه سنگینی به گویش اراکی وارد می کند

Virtual editor
18 شهریور 1398
بازدید: 181
نظرات: 0

به بهانه فراموشی گویش اراکی در گفت و گو با ولاشجردی فراهانی، پژوهشگرو مردم شناس:

 پخش طنز های مسخره ضربه سنگینی به گویش اراکی وارد می کند

● زبان اراکی قدمتی بیش از 200 سال دارد

گروه فرهنگ و هنر: زهرا صفرزاده

زبان یک نظام است که کار اصلی آن ایجاد ارتباط میان انسان هاست و شکل های گوناگونی به نام گونه، لهجه و گویش دارد.زبان در رشد و شکل گیری هویت اجتماعی و توسعه پایدار نقش مهمی را ایفا می کند و از آن جهت حائز اهمیت است. زبان و گویش محلی راهی برای انتقال فرهنگ و سنت گذشتگان به نسل های آینده است، می توان گفت که مرک هر زبان به معنای مرگ گوشه ای از فرهنگ بشریت است. مقالاتی که در زمینه زبانشناسی و ضرورت حفظ زبان های قومی و محلی نوشته شده اند، همواره بر این موضوع تاکید دارند که زبان می تواند یک فرآیند زیستی باشد و مانند حیوانات و جانوران که با از بین رفتن آنها آسیب های جبران ناپذیری به سیاره وارد می شود، با نابودی زبان نیز جهان از نظر فرهنگی و اجتماعی به شدت فقیر می شود.

فراگیری زبان مادری باعث تسهیل در فرآیند هویت یابی و اجتماعی شدن افرا می شود، از این رو حفظ و ثبت زبان ها و گویش های محلی هر منطقه اهمیت فراوانی دارد.

عطریاس در این شماره به بررسی گویش اراکی می پردازد، که متاسفانه کم کم به دست فراموشی سپرده شده است و دیگر کمتر کسی وجود دارد که با این گویش سخن بگوید.

غلامعلی ولاشجردی فراهانی پژوهشگر و محقق در زمینه فرهنگ، تاریخ و مردم شناسی که تاکنون کتاب هایی از او با مضمون بررسی گویش اراکی نیز انتشار یافته است در خصوص این موضوع توضیح داد: گویش مردم اراک از زیر شاخه های زبان های مناطق مرکزی ایران است، که قومی ها در این مناطق حضور نداشته اند. گویش اراکی شکل تغییر یافته از بان معیار است که به صورت زبان محاوره و گفت و گو آورده می شود و به صورت یک لهجه خاص درآمده ، که البته تابع قوانین و مقرراتی است و از الگوهای خاصی تبعیت می کند برای مثال می توان به حذف قسمی از کلمات در گویش اراکی اشاره کرد مثل کلمه “آب” که به “اُ” و کلمه “تاب” که به “تُو” تغییر می کند و حرف پایانی آن ها حذف می شود؛ این تغییرات به وجود آمده موجب تسهیل در گفت و گو می شود.

ولاشجردی فراهانی ادامه داد: زبان یک پدیده اجتماعی است و آنچنان در زندگی روزمره بشر تنیده شده، که مانند خواب و خوراک تبدیل به بدیهیات زندگی شده و برای درک ضرورت آن کافی است که تصور کنیم زبان از زندگی بشریت حذف شود، در این شرایط نابودی تمدن و فرهنگ انسان ها کاملا قابل پیش بینی است. اگر زبان و گویش اراکی از بین برود فرهنگ و تمدن ما نیز از نابود می شود، کسانی که زبان و گویش محلی ما را به استهزا می گیرند، مطمئنا از ارزش واقعی آن با خبر نیستند و نمی دانند که زبان یک واقعیت اجتماعی ثابت و ماندگار در فرهنگ و رفتار هر منطقه است.

وی در خصوص قدمت گویش اراکی افزود: قدمت شهر اراک به حدود 200 سال پیش می رسد که مردم در طول این مدت با همین گویش گفت و گو می کرده اند اما تا قبل از شکل گیری شهر اراک نیز مردمی در این ناحیه ساکن بودند که با گویش اراکی سخن می گفتند. با نابودی قلعه های 9 گانه اطراف شهر اراک مردم این مناطق به شهر اراک کوچ کردند و این امر موجب شد که فرهنگ و زبان آنها به این منطقه وارد شوند پس طبیعی است که این زبان قدمتی بیش از 200 سال دارد. تا حدود دهه ی 40 شمسی که شهر اراک تبدیل به شهری صنعتی نشده بود همه مردم با همان زبان سخن می گفتند اما پس از تبدیل شدن اراک به قطب صنعتی، سیلی از مهاجران وارد این شهر شدند، که موجب شد تغییراتی در نحوه گویش مردم پدید بیاید و کم کم به سمت گویش مناطق پایتخت نشین برود.

این محقق و پژوهشگر گویش اراکی در مورد دلایل عدم توجه به حفظ و نگهداری این میراث بومی بیان کرد: مهمترین نکته ای که در این موضوع وجود دارد این است که اولین اقدامی که در حفظ و نگهداری هر گویش باید صورت بگیرد از جانب “گویش وران” آن است و باید خانواده ها آموزش را از درون خانواده شروع کنند. اما در قدم بعدی می توان از رسانه ها کمک گرفت، البته نه به صورت طنز های مسخره ای که از این طریق پخش می شود که خود آنها ضربه سنگینی بر حفظ زبان وارد می کند، رسانه ها می توانند با برگزاری جلسات کارشناسی زبان به بررسی تخصصی آن بپردازند، که مخاطبان از ارزش وجودی آن زبان آگاه شوند.

ولاشجردی فراهانی در ادامه گفت: با از بین رفتن گویش ها و زبان های محلی فرهنگ و تمدن آن منطقه به کلی از بین می رود، چراکه گویش ها در تمدن یک کشور بخش اعظمی از فرهنک و تمدن مردم آن کشور را تشکیل می دهد که با نابودی آن پیکره اصلی زبان نیز رو به متلاشی شدن می رود و دیگر قابل احیا نیست.

و در پایان ضمن اشاره به ضرورت حفظ گویش اراکی گفت: باید اقداماتی در جهت شناساندن این گویش به نسل های آینده از طریق نوشتن کتاب، برگزاری سخنرانی ها و همایش، نشست های تخصصی صورت بگیرد، اما متاسفانه تا کنون اقدام جدی و مثبتی حتی در جهت ثبتهای گویش به عنوان میراث فرهنگی انجام نشده است.

Virtual editor
روزنامه نگار

ارسال نظر

پست الکترونیک شما منتشر نخواهد شد.

قوانین ارسال نظر
  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
*
*