پایگاه خبری روزنامه عطریاس پایگاه خبری روزنامه عطریاس
۱۹ فروردین ۱۳۹۹
مصرف آنتی بیوتیک در ایران 16 برابر سایر کشورها است
اجتماعی

مصرف آنتی بیوتیک در ایران 16 برابر سایر کشورها است

Virtual editor
11 دی 1398
بازدید: 299
نظرات: 0

در بررسی عطریاس در خصوص مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک ها در جامعه مطرح شد

مصرف آنتی بیوتیک در ایران 16 برابر سایر کشورها است

خوددرمانی آسیب جدی به افراد و جامعه وارد می کند
گروه جامعه: شایسته سلامی

امروزه استفاده بیش از حد از آنتی بیوتیک ها به یک نگرانی بزرگ در سراسر جهان تبدیل شده است. استفاده بیش از حد از آنتی بیوتیک ها، موجب افزایش عفونت های باکتریایی در بدن می شود.
باکتری ها به دارو‌های ضد باکتریایی مقاوم می شوند و قادر هستند باکتریهای مفید بدن را نیز نابود کنند. در پاره‌ای از مواقع آنتی بیوتیک ها می‌توانند به عوارض مانند عفونت های بد در بدن منجر شوند.
عوامل بیماری زا می‌توانند در برابر انواع آنتی بیوتیک ها از خود مقاومت نشان دهند و حتی جهش پیدا کنند که این جهش در عوامل بیماری زا می تواند بسیار خطرناک و تقریباً غیرقابل درمان و غیرقابل پیش بینی باشد. به دلیل عوارضی که به دلیل استفاده بیش از حد آنتی بیوتیک ها ایجاد میشود، باید سعی شود از مصرف خودسرانه انواع آنتی بیوتیک ها جلوگیری شود.
در بخش بیماران سرپایی متأسفانه مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک بسیار زیاد است
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان مرکزی در ارتباط با اقدامات این دانشگاه در برابر مصرف بیش از اندازه آنتی بیوتیک ها به عطریاس گفت: در مراکز درمانی دولتی و حتی بیمارستان های خصوصی طرحی را ابلاغ کرده ایم که بر اساس این طرح اگر قرار باشد آنتی بیوتیک بیش از 4 ساعت تجویز شود، باید نظر متخصص عفونی اخذ گردد. این فرایند برای این است که بتوانیم تجویز منطقی دارو را برای بیماران داشته باشیم. موضوعی که در استان ما و در ابعاد بزرگتر در سطح کشور وجود دارد این است که در بخش بیماران سرپایی متأسفانه مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک بسیار زیاد است و متأسفانه مردم و افراد جامعه نیز علاقه بسیار زیادی به مصرف آنتی بیوتیک دارند و از عوارض آن آگاه نیستند.
دکتر سید محمد جمالیان افزود: زمانی که آنتی بیوتیک ها زیاد و به روش های غیراصولی مصرف می شود، ژن های میکروبی نسبت به آنتی بیوتیک مقاومت نشان می دهند و زمانی که میکروب ها مقاوم می شوند، جامعه را تحت تأثیر قرار می دهد. چرا که میکروب ها تغییرات ژنتیکی می دهند و ژنوم های باکتریالی تغییر پیدا می کند و در نهایت باعث می شود که در تمامی محیط آن منطقه باکتری هایی ایجاد شود که به آنتی بیوتیک ها مقاومت نشان می دهند. زمانی که آثار این امر در بیماران بستری مشاهده می شود، یک فرایند درمانی برای بیمار آغاز می شود اما بعد از آن دیده می شود که بیمار پاسخ نمی دهد.
برخی از داروخانه ها آنتی بیوتیک ها را با اصرار بیماران، در اختیارشان قرار می دهند
وی ادامه داد: در این راستا نظارت بسیار دقیقی را بر روی داروخانه ها اعمال می کنیم که به هیچ وجه آنتی بیوتیک ها را خارج از نسخه پزشک به بیمار و متقاضیان ارائه ندهند. در اکثر جلسات از مسئولان فنی داروخانه ها خواستار شدیم تا بر روی این موضوع نظارت جدی داشته باشند. اما گاهاً دیده می شود که متأسفانه اصرار بیماران و پافشاری های شدیدی که انجام می دهند، باعث می شود که برخی از داروخانه ها آنتی بیوتیک ها را در اختیار بیماران قرار دهند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان مرکزی اظهار داشت: مردم و افراد جامعه باید این موضوع را بدانند و به درک درستی از این امر برسند که بسیاری از بیماری ها و سرماخوردگی هایی که وجود دارد، ویروسی است و آنتی بیوتیک هیچگونه کمکی به درمان آنها نمی کند. تنها فلور نرمال بدن را از بین می برد و همچنین یک مقاومت آنتی بیوتیکی ایجاد می کند که تمامی جامعه را متأثر می کند. بنابراین از تمامی مردم و افراد جامعه خواهش می کنیم زمانی که دچار بیماری و به خصوص سرماخوردگی های ویروسی می شوند، به صورت خودسرانه آنتی بیوتیک را مصرف نکنند.
مصرف آنتی بیوتیک خودسرانه اثرات منفی دارد
دکتر جمالیان تصریح کرد: یکسری از باکتری ها وجود دارند که نرمال هستند و باید در بدن وجود داشته باشند، زمانی که آنتی بیوتیک خودسرانه مصرف می شود، آن باکتری های نرمال بدن نیز از بین می رود و باعث ایجاد مشکلاتی می شود. هر دارویی عارضه های خاص خود را دارد که آنتی بیوتیک ها نیز از این قاعده مستثنی نیستند و این عارضه ها را دارند. بر اساس دسته بندی هایی که آنتی بیوتیک ها دارند هر آنتی بیوتیک عوارض خاص خود را دارد. هر زمانی که حتی عفونت های باکتریال ایجاد می شود، درمان متفاوتی دارد و داروهای آنتی بیوتیک ویژه خود را نیاز دارد. زمانی که مردم خودسرانه آنتی بیوتیک ها را مصرف می کنند هم باعث می شود که دوره بیماری آنها طولانی شود و هم اینکه درمان و پاسخ مناسب را دریافت نخواهند کرد. برای مثال یک سری از آنتی بیوتیک زمانی که زیر 18 سال مصرف شود، بر روی قد افراد و رشد استخوانی آنها اثرات منفی دارد.
وی بیان داشت: شایع ترین علت مصرف بسیار بالای آنتی بیوتیک ها به صورت خودسرانه است. برای مثال زمانی که یک فرد برای یک بیماری به پزشک مراجعه می کند و پزشک تشخیص می دهد که فرد عفونت باکتریال دارد و در نسخه ای که می نویسد مقداری آنتی بیوتیک را تجویز می کند و فرد بهبود می یابد. در نوبت بعدی که بیمار مجدداً به بیماری قبلی دچار می شود، بدون مراجعه به پزشک همان نسخه قبلی خود را به صورت خودسرانه از داروخانه خریداری کرده و مصرف می کند.
خوددرمانی ها آسیب جدی به افراد و به خصوص جامعه وارد می کند
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان مرکزی تأکید کرد: شاید بخشی از این تفکر خودسرانه دارو به علت مسائل اقتصادی باشد و اینکه برخی از افراد نمی توانند هزینه های ویزیت پزشک را تأمین کنند. البته به این موضوع نمی توان صرفاً به عنوان علت اصلی نگاه کرد، چرا که در مراکز درمانی و بیمارستان های دولتی تعرفه های ویزیت پزشکان بسیار مناسب و پایین است. علت اصلی که باید به آن اشاره کرد مسائل فرهنگی است که افراد هنگامی که مجدداً به یک بیماری دچار می شوند، به پزشک مراجعه نمی کنند و نسخه قبلی را تکرار کرده و به صورت خودسرانه داروها را مصرف می کنند. خوددرمانی ها آسیب جدی به افراد و به خصوص جامعه وارد می کند. زمانی که تقاضا بالا می رود، مصرف بیش از اندازه نیز بالا می رود و در این راستا اگر تقاضا نباشد به هیچ وجه مصرف نیز بالا نخواهد رفت. در صورتی که اگر به پزشک مراجعه کنند، پزشکان نیز مطمئناً مطابق با اندیکاسیون های لازم داروها را تجویز می کنند. آنتی بیوتیک ها به هیچ وجه نباید بدون تجویز پزشک مصرف شوند.
سرانه مصرف آنتی بیوتیک در ایران 16 برابر سایر کشورها است
یک پزشک داروساز نیز در خصوص مصرف بیش اندازه آنتی بیوتیک ها و تقاضای بالای جامعه به عطریاس گفت: علت اصلی بالا رفتن بیش از اندازه مصرف آنتی بیوتیک ها، این است که افراد جامعه به صورت خیلی خودسرانه اقدام به مصرف آنتی بیوتیک ها می کنند. موضوع اساسی که در این راستا وجود دارد این است که داروهای آنتی بیوتیک در کشور ما بسیار ارزان قیمت ارائه می شوند و به این علت که هزینه های بسیار پایینی دارند، مردم نیز به صورت خودسرانه و بدون تجویز پزشک اقدام به مصرف آنتی بیوتیک ها می کنند. سرانه مصرف آنتی بیوتیک در ایران 16 برابر سایر کشورها است و به این معنا است که مردم به صورت خودسرانه 16 برابر بیشتر از کشورهای دیگر اقدام به مصرف آنتی بیوتیک می کنند که این شرایط وضعیت خوبی نیست.
دکتر آتنا اسماعیلی افزود: موضوع دیگر اینکه زمانی که قرار است یک آنتی بیوتیک جدید تولید شود تنها انجام تحقیقات بر روی فرایند تولید آن، چند صد میلیون یورو هزینه به همراه خواهد داشت. البته باید به این میزان هزینه های تحقیقات، هزینه های هنگفت تولید و توزیع را نیز اضافه کرد. به همین علت شرکت های داروسازی بزرگ چندین سال است که در زمینه تولید آنتی بیوتیک های جدید تحقیقات انجام نمی دهند. چرا که آنتی بیوتیک ها از یک سو، سودهای بسیار پایینی دارند و از سوی دیگر مقاومت بدنی خیلی سریع در مقابل آنها ایجاد می شود.
مصرف خودسرانه و بی رویه باید از بین برود
وی ادامه داد: علت مقاومت بدنی نسبت به آنتی بیوتیک ها این است که باکتری ها جهش های ژنی انجام داده و نسبت به آن آنتی بیوتیک مقاومت پیدا می کنند. این مقاومت بدنی که نسبت به آنتی بیوتیک ها ایجاد می شود در تمامی افراد جامعه رخ خواهد داد. یکی از بهترین راهکارهایی که در این راستا می توان ارائه داد و مقاومت بدنی نسبت به مصرف آنتی بیوتیک ها در جامعه کاهش یابد این است که مصرف خودسرانه و بی رویه از بین برود.
این پزشک داروساز اظهار داشت: میزان مصرف آنتی بیوتیک ها در 6 ماهه دوم سال از 6 ماهه اول سال بیشتر است، چرا که سرماخوردگی ها و بیماری های عفونی بیشتر می شود. موضوع اینجاست که بسیاری از بیماری ها ویروسی هستند و باکتریال نمی باشند که بخواهند آنتی بیوتیک مصرف کنند. زمانی که فرد به بیماری ویروسی دچار می شود یا به صورت خودسرانه و یا اینکه با تحت فشار قراردادن پزشک برای تجویز آنتی بیوتیک در نسخه، اقدام به مصرف این داروها می کنند. حتی بسیاری از افراد که به داروخانه ها مراجعه می کنند، می گویند که «پزشک بی سواد بوده و در نسخه آنتی بیوتیک تجویز نکرده است. بدون آنتی بیوتیک درمان نمی شوم.» متأسفانه دیدگاه جامعه اینگونه است که اگر در هنگام سرماخوردگی اگر آنتی بیوتیک مصرف نکنند بیماری آنها بهبود پیدا نمی کند و حتماً باید این دارو را مصرف کنند. چنین دیدگاهی مستلزم آن است که در جامعه فرهنگ سازی های لازم ایجاد شود.
دکتر اسماعیلی تصریح کرد: مهمترین مضرات مصرف آنتی بیوتیک ها مقاومت باکتریال است. زمانی که چنین مقاومتی ایجاد شود، دیگر آنتی بیوتیکی وجود ندارد که بخواهد مقاومت را از بین ببرد، چرا که هنوز آنتی بیوتیک جدیدی کشف نشده است. مصرف بیش از اندازه آنتی بیوتیک ها باعث می شود که بدن فرد به اندازه ای مقاوم شود که دیگر درمانی برای آن وجود نداشته باشد. زمانی که مقاومت آنتی بیوتیکی حتی برای یک فرد اتفاق می افتد، حدود 50 میلیون تومان برای دولت هزینه در بر خواهد داشت تا بتوان همین یک فرد را درمان کرد.
وی بیان داشت: تأثیرات منفی مصرف آنتی بیوتیک ها این است که هر انسان یک سری فلور نرمال و باکتری هایی در بدن خود دارد که برای بدن انسان مفید هستند و بودن آنها به فعالیت های روزانه کمک می کند. زمانی آنتی بیوتیک ها به صورت خودسرانه مصرف می شوند فلورهای نرمال بدن از بین می روند و باکتری های بد فرصت کشت پیدا می کنند. زمانی که فلورهای نرمال و باکتری های مفید وجود نداشته باشند و از بین بروند، باکتری های بد رشد بیشتری می یابند.
پایین آمدن مقاومت در برابر پنی سیلین از 104 میکروب به 5 میکروب
متخصص بیماری های عفونی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی استان مرکزی در رابطه با عوارض مصرف بالای داروهای آنتی بیوتیک، گفت: یکی از دلایل مصرف بیش از اندازه آنتی بیوتیک ها ناآگاهی افراد جامعه است. اگر در این راستا آگاهی به اندازه کافی وجود داشته باشد و افراد بدانند که مصرف آنتی بیوتیک می تواند مقاومت بدنی در برابر میکروب ها به وجود می آورد، مصرف این داروها به این اندازه افزایش نخواهد یافت. به اندازه ای مصرف بیش از اندازه آنتی بیوتیک ها بالا رفته که برای مثال در گذشته 104 میکروب در مقابل دارویی مانند پنی سیلین پاسخ داده می شد، اما در حال حاضر این میزان به 5 میکروب کاهش پیدا کرده است. مصرف نادرست آنتی بیوتیک ها مقاومت بدنی را نسبت به آن به شدت افزایش می دهد و نه تنها فواید خاصی ندارد، بلکه مضرات بسیار زیادی را نیز به همراه دارد.
بیماری های ویروسی مانند با مصرف آنتی بیوتیک درمان نمی شوند
دکتر حسین سرمدیان افزود: یک سری از میکروب هایی که در بدن وجود دارد همزیست با بدن انسان هستند و نباید از بین بروند. زمانی که بیمار تنها بر اثر بیماری مانند سرماخوردگی اقدام به مصرف آنتی بیوتیک می کند، نه تنها درمان نمی شود، بلکه مقاومت بدنی را در خود افزایش می دهد. چرا که بیماری های ویروسی مانند سرماخوردگی به هیچ عنوان با مصرف آنتی بیوتیک درمان نمی شوند. مصرف بیش از اندازه آنتی بیوتیک ها از یک سو باکتریها و میکروبهای مفید و همزیست را نابود می کند و از سوی دیگر باعث خواهد شد تا باکتریها و میکروبهای مهاجم و بیماری زا وارد بدن شوند و جایگزین گردند. در چنین شرایطی بیمار علیرغم اینکه آنتی بیوتیک مصرف کرده، دچار عفونت بدتری شده است. در این مرحله بدن بیمار دیگر به آنتی بیوتیک نخستین پاسخ نمی دهد، چرا که باکتری ها و میکروب های مهاجم و بد در مقابل آن مقاوم شده اند و مقاومت بدنی ایجاد کرده اند. بنابراین راه چاره تجویز آنتی بیوتیک قوی تری نسبت به آنتی بیوتیک نخستین است. این رخدادها باعث خواهد شد تا مصرف آنتی بیوتیک ها در جامعه افزایش یابد. وی ادامه داد: مصرف بیش از بی رویه آنتی بیوتیک ها به اندازه ای مقاومت بدنی را افزایش می دهد که درمان در برابر برخی بیماری ها را با سختی مواجه می کند و هیچ درمانی در برابر این بیماری ها پاسخگو نیست. بر این اساس برای درمان برخی بیماری ها، بالاجبار باید داروهایی را تجویز کرد که بسیار قوی هستند و دُزهای بسیار بالایی دارند که مصرف آنها عوارض شدید دیگری از جمله اثرگذاری بر روی کلیه و کبد و همچنین عوارض های پوستی و خونی را به همراه دارد. به تمامی این عوارض های شدید باید هزینه های هنگفت این داروها و در دسترس نبودن در داخل کشور به علت تحریم ها را نیز اضافه کرد.
این متخصص بیماری های عفونی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی استان مرکزی اظهار داشت: برای فرهنگ سازی در خصوص کاهش مصرف آنتی بیوتیک ها در مرحله نخست باید پزشکان و متخصصین این حوزه از طریق رسانه ها دانش افراد جامعه را بالا ببرند و آگاهی بخشی در این حوزه را افزایش دهند. جایگزین کردن داروهای دیگر به جای مصرف آنتی بیوتیک ها راهکار دیگری است که باید بر روی آنها مطالعات دقیق صورت گیرد. اقدامات گسترده ای در این راستا می توان انجام داد تا مصرف آنتی بیوتیک ها کاهش یابد.

Virtual editor
روزنامه نگار

ارسال نظر

پست الکترونیک شما منتشر نخواهد شد.

قوانین ارسال نظر
  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
*
*