پایگاه خبری روزنامه عطریاس پایگاه خبری روزنامه عطریاس
۷ اسفند ۱۳۹۹
آماری از  پسماندهای صنعتی نداریم
اجتماعی

سازمان های حفاظت محیط زیست و صنعت معدن و تجارت استان مرکزی:

آماری از پسماندهای صنعتی نداریم

● طوفان محمدی، رییس کمیسیون خدمات شهری شورای اسلامی شهر اراک : مکان ویژه ای برای دفن و امحاء پسماندهای صنعتی نداریم

روزنامه عطریاس
30 بهمن 1399
بازدید: 159
نظرات: 0

گروه جامعه، شایسته سلامی:

بر اساس بند 5 ماده 2 ‌قانون مدیریت پسماندها مصوب 20 اردیبهشت ماه 1383 مجلس شورای اسلامی، به کلیه پسماندهای ناشی از فعالیت های صنعتی و معدنی و پسماندهای پالایشگاهی‌صنایع گاز، نفت و پتروشیمی و نیروگاهی و امثال آن از قبیل براده‌ها، سرریزها ‌و لجن‌های صنعتی، پسماندهای صنعتی اطلاق می شود. همچنین طبق بند 3 ماده 2 این قانون پسماندهای ویژه ‌به کلیه پسماندهایی گفته می‌شود که به دلیل بالا بودن حداقل یکی از خواص خطرناک از قبیل سمیت، بیماری‌زایی، قابلیت انفجار یا اشتعال، خورندگی ومشابه آن را دارند و به مراقبت ویژه نیاز داشته باشند. بر این مبناهنگامی که در تبصره یک همین قانون جستجو می کنیم، درمی یابیم که بخشی از پسماندهای صنعتی که نیاز به مدیریت خاص دارند، جزء پسماندهای ویژه محسوب می‌شوند.
مدیریت اجرایی پسماندهای صنعتی، شخصیت حقیقی یا حقوقی است که مسؤول‌برنامه‌ریزی، ساماندهی، مراقبت و عملیات اجرایی مربوط به تولید، جمع‌آوری، ‌ذخیره‌سازی، جداسازی، حمل ونقل، بازیافت، پردازش و دفع پسماندها وهمچنین‌آموزش و اطلاع رسانی در این زمینه است. کلیه روش های از بین بردن یا کاهش خطرات ناشی از پسماندها از قبیل‌ بازیافت، دفن بهداشتی و زباله‌سوزی پسماندهای صنعتی از جمله روش های دفع پسماندهای صنعتی است. کلیه فرایندهای مکانیکی، شیمیایی، بیولوژیکی که منجر به تسهیل در‌عملیات دفع پسماندهای صنعتی گردد، نیزعملیات پردازش این نوع از پسماندها نام دارد.
پس از انقلاب صنعتی، پسماند صنعتی به یک معضل تبدیل شده است. پسماند صنعتی ممکن است سمی، اشتعال زا، خورنده یا واکنش دار باشد. پسماند صنعتی اگر به صورت صحیح مدیریت نشود، می تواند پیامدهای خطرناکی برای سلامت و محیط زیست ایجاد کند.
سطوح بالای آلاینده های سمی در حیوانات و انسان ها، به ویژه کسانی مانند کارگران مزرعه و کارگران نفت و گاز، که به طور مداوم در معرض چنین پسماندهایی قرار می گیرند، یافت می شود. فاضلاب حاصل از فرآورده های تولیدی یا شیمیایی در صنایع به آلودگی آب کمک می کند. فاضلاب صنعتی معمولاً شامل ترکیبات شیمیایی خاص و قابل شناسایی است. آلودگی آب در چند زیر شاخه، عمدتاً به شکل پسماندهای سمی و آلاینده های آلی متمرکز می شود. اکثر صنایع بزرگ دارای امکانات تصفیه برای پساب های صنعتی هستند، اما این مورد در خصوص صنایع کوچک که نمی توانند سرمایه گذاری های زیادی در تجهیزات کنترل آلودگی انجام دهند چرا که حاشیه سود آنها بسیار کم است، صدق نمی کند.
در میان پسماندهای صنعتی، دسته دیگری از پسماندها وجود دارند که پسماندهای خطرناک نام می گیرند. این پسماندها به طور کلی به مواد یا ترکیبات خطرناکی نسبت داده می شود که دارای یک یا چند ماده با خواص منفجر شونده، اکسید کننده، مشتعل شونده، محرک و سوزش آور، زیان آور، سرطان زا، خورنده، عفونت زا و اینکه بر اثر تماس با آب و هوا قادر به آزادسازی گازهای سمی یا گازهای خورنده باشند، هستند.
با نگاه اجمالی به تمامی تعاریفی که عنوان شد می توان دریافت که پسماندهای صنعتی چه خطرات و مضراتی را برای محیط زیست و طبیعت هر آنچه که دراین آب و خاک حیلت دارند، به دنبال دارد. حال در منطقه ای مانند استان مرکزی که یکی از مهمترین قطب های صنعتی کشور محسوب می شود و دارای بیش از 2800 واحد صنعتی و تولیدی است، تصور کنید که چه میزان از پسماندهای صنعتی و با چه حجم انبوهی تولید می شود. پسماندهایی که مسوولیت آن را نهاد و دستگاه اجرایی خاصی به صورت مستقیم برعهده نمی گیرد و به جرات می توان گفت که بی محابا در طبیعت انسانی رها شده اند. درمحدوده ای به نام استان مرکزی با چنین شرایط زیست محیطی و هم زیستی با صنعت به نظر می رسد که باید برای مدیریت پسماندهای صنعتی چاره ای اندیشید.
مجموعه حفاظت محیط زیست تنها وظیفه نظارتی دارد
معاون نظارت و پایش اداره کل حفاظت محیط زیست استان مرکزی در مورد نقش این سازمان در مورد پسماندهای صنعتی درگفت و گو با عطریاس گفت: مجموعه حفاظت محیط زیست تنها وظیفه نظارتی بر تمامی پسماندها از جمله پسماندهای صنعتی دارد. پسماندهای صنعتی توسط تولید کننده مدیریت می شود. هر تولید کننده پسماند بایستی براساس وظایفی که قانونگذاردر قانون مدیریت پسماند برعهده آن گذاشته، نسبت به برنامه ریزی، سازماندهی و مدیریت صحیح و بازیافت و دفع آن اقدام کند. به همین منظور مسوول واحد صنعتی، پسماندهای صنعتی را درون واحد خود نگهداری و اداره کل حافظت محیط زیست استان با نظارت بر نحوه نگهداری آن به صورت ادواری، واحدها را پایش می کند تا در صورت تخلف با آنان برخورد شود.
«سید مهدی مصطفوی» افزود: در صورتی که متقاضی برای واگذاری پسماند وجود داشته باشد باید از طریق سامانه جامع مدیریت پسماند سازمان محیط زیست، درخواست خود را اعلام کند تا بررسی های لازم نسبت به واگذاری آن انجام شود. میزان پسماند صنعتی به افزایش تعداد صنایع و فعالیت واحدهای صنعتی در سطح استان بستگی دارد. مسوولیت پسماند صنعتی بر اساس ماده 7 قانون مدیریت پسماند بر عهده تولید کننده است. به منظور استفاده بهتر از منابع و صرفه جویی، رویکرد واحدهای صنعتی به سمت بازیافت و استفاده حداکثری از منابع و کاهش تولید پسماندها می باشد. برای پسماندهای صنعتی، استانداردی وجود دارد که در مقایسه با آن استانداردها درخصوص مدیریت پسماندها اظهارنظر می شود ؛ این پسماندها نبایستی بدون مجوز محیط زیست به خارج از واحد تولید و صنعتی منتقل شود.
وی ادامه داد: به تازگی سامانه ای برای مدیریت و ساماندهی پسماندهای صنعتی از سوی سازمان حفاظت محیط زیست کشور طراحی شده که بر اساس آن هر واحد صنعتی و تولیدی باید پسماندهای خود را در این سامانه بارگذاری کند.از این سامانه هنوز به صورت رسمی بهره برداری نشده است و فعلا در مرحله داده و اطلاعات قرار دارد. این سامانه از طریق سازمان حفاظت محیط زیست کشور مدیریت می شود و مجموعه های استانی تنها کاربران این سامانه هستند. از سویی دیگر قرار است که ظرفیت دسترسی برای مجموعه های صنعت، معدن و تجارت استانها نیز فراهم شود تا مسوولین صمت نیزبتوانند ازاین طریق به آمارهای موجود در این سامانه دسترسی داشته باشند. بر اساس آخرین آماری که وجود دارد تاکنون 3500 واحد صنعتی در این سامانه ثبت نام کرده اند، اما هنوز هیچ یک از این واحدهای صنعتی اطلاعات پسماندهای خود را بارگذاری نکرده اند و در نتیجه هنوز به مرحله آمارگیری نرسیده است. به همین علت در حال حاضر نمی توان هیچگونه آمار و اطلاعاتی از این سامانه استخراج کرد.
حفاظت محیط زیست هیچگونه اطلاعاتی را در اختیار صمت نگذاشته است
مسوول واحد HSE سازمان صنعت، معدن و تجارت استان مرکزی نیز گفت: به دلیل آنکه سازمان حفاظت محیط زیست سامانه ای را طراحی کرده تا به عنوان ناظر و مجموعه ای که قرار بود فعالیت های این حوزه را انجام دهد و به عنوان واحد متخصص، تمامی اطلاعات پسماندهای صنعتی را در این سامانه جمع آوری می کند. به تبع آن تمامی واحدهای صنعتی و تولیدی تمامی اطلاعات پسماندهای خود را باید در این سامانه بارگذاری کنند. هنگامی که یک واحد صنعتی و یا تولیدی می خواهد پسماند خود را از واحد مجموعه خود خارج کند، در این سامانه اطلاعات پسماند خود را اظهار و اعلام می کند و همچنین عنوان می کند که پسماند قرار است به کجا انتقال یابد. بنابراین مبداء و مقصد پسماند را نیز در این سامانه مشخص می کند.
«بابک یوسفی» افزود: زمانی که این اطلاعات در سامانه مذکور بارگذاری می شود، مجموعه حفاظت محیط زیست آن را می بیند و تایید می کند. در مراحل بعدی پس از رصد اطلاعات توسط مجموعه حفاظت محیط زیست، آزمایشگاه همکار این مجموعه به واحد صنعتی مراجعه کرده و از پسماندهای صنعتی نمونه برداری می کند و فرایندهای تایید را انجام می دهد. براین اساس تایید کننده این موضوع که پسماندهای صنعتی چه هستند، چه مواردی را شامل می شوند، ترکیبات آن چیست، چه تاثیراتی دارند و چه مضرات و زیان هایی دارند، مجموعه حفاظت محیط زیست است و متولی آن نیز همین دستگاه اجرایی است.
وی ادامه داد: درست است که طبق ماده 7 قانون مدیریت پسماند، مسوولیت پسماند صنعتی برعهده واحد تولید کننده است، اما واحد صنعتی تمامی تاییدیه و مجوزهای خود را از مجموعه حفاظت محیط زیست اخذ می کند. واحدهای تولیدی و صنعتی تنها زیر نظر مجموعه صمت نیستند. صمت تنها متولی تولید، تامین مواد اولیه و بازار عرضه واحد صنعتی است. از سویی دیگرانتقال اطلاعات و اجرای قانون بر عهده چندین ارگان و دستگاه اجرایی دیگر است. برای مثال اطلاعات دارایی و مالیاتی واحد صنعتی برعهده مجموعه مالیات و دارایی و یا اطلاعات نیروی انسانی و قانون کار آن نیز بر عهده مجموعه تعاون، کار و رفاه اجتماعی است. در خصوص مدیریت پسماندهای صنعتی نیز تمامی اطلاعات تجمیعی لازم برعهده مجموعه حفاظت محیط زیست و سامانه طراحی شده این مجموعه است.
مسوول واحد HSE سازمان صنعت، معدن و تجارت استان مرکزی اظهار داشت: با این حال به دلیل آنکه مجموعه حفاظت محیط زیست تاکنون هیچگونه اطلاعاتی را درخصوص پسماندهای صنعتی در اختیار مجموعه صمت نگذاشته است و حتی به درخواست استعلام پایش های 3 ماهه از سوی مجموعه سازمان صمت، هیچگونه پاسخی را ارایه نداده است و هنوزهیچگونه گزارش و پایشی را دراختیار مجموعه صمت نگذاشته است، چگونه می توان آمار و اطلاعات خاصی را ارایه داد؟
مسوولیت مدیریت پسماندهای صنعتی نیز با مجموعه سازمان صنعت، معدن و تجارت است
رییس کمیسیون خدمات شهری شورای اسلامی شهر اراک با بیان اینکه دراستان مرکزی به عنوان یکی از قطب های مهم صنعتی کشور، پسماندهای صنعتی و مسوولیت مدیریت آن یکی از معضلات بزرگ این حوزه محسوب می شود، گفت: به دلیل آنکه تولید کننده پسماندهای صنعتی، واحدهای صنعتی و تولیدی هستند، بنابراین مسوولیت مدیریت آن نیز با مجموعه سازمان صنعت، معدن و تجارت است و همچنین مسوولیت نظارت برمدیریت این فرایند نیز برعهده مجموعه حفاظت محیط زیست است.
مجموعه حفاظت محیط زیست باید ضوابطی را تعیین کند تا پسماندهای صنعتی به شیوه صحیح بازیافت، دفن و یا امحاء شوند و این ضوابط را به مجموعه صمت و دستگاه های متولی آن اعلام کند. همچنین باید نظارت داشته باشد تا پسماندهای صنعتی بر اساس ضوابط اعلام شده دفع کنند.
«طوفان محمدی» افزود: امروزه پسماندهای صنعتی مشکلات و معضلات بزرگی را برای استان مرکزی به وجود آورده و ایجاد کرده است.
متاسفانه در استان مرکزی و شهر اراک هنوز فعالیت جدی در زمینه پسماندهای صنعتی اجرا نشده است. نیاز است برای دفع و امحاء پسماندهای صنعتی یک ترانشه بهداشتی حفر شود و دراین ترانشه به شیوه صحیح پسماندهای صنعتی دفن شوند تا به خاک نفوذ نکنند. در مجموع هنوز نتوانسته ایم جایگاه ویژه ای را برای بازیافت و یا دفع و امحاء پسماندهای صنعتی در نظر بگیریم. متاسفانه در سنوات گذشته موفق به انجام چنین اقدامی نشده اند و یا اگر مکانی را انتخاب کرده اند، اهالی و سکنه منطقه اجازه چنین اجرای فرایندی را نداده اند. همچنین هنوز منطقه ای که آسیب کمتری به محیط زیست وارد شود را پیدا نکرده اند.
وی افزود: موضوع پسماندهای صنعتی مساله ای بسیار حیاتی است. اگر پسماندهای صنعتی بدون نظارت دفن و یا امحاء شود، باعث خواهد شد آسیب های جدی و شدیدی به محیط زیست وارد شود. مجموعه صمت آمار درست و دقیقی از میزان تولید پسماندهای صنعتی اعلام نکرده و در اختیارمان قرار نمی دهد.
در صورتی که تخمین زده می شود روزانه 50 تن پسماندهای صنعتی تولید شود. البته بر روی میزان این رقم اطمینان کامل ندارم و باید بر روی آن تحقیقات لازم انجام شود. متاسفانه نظارت درستی بر روی آن انجام نمی شود.

روزنامه عطریاس
روزنامه نگار

ارسال نظر

پست الکترونیک شما منتشر نخواهد شد.

قوانین ارسال نظر
  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
*
*