پایگاه خبری روزنامه عطریاس پایگاه خبری روزنامه عطریاس
۲۹ فروردین ۱۴۰۰
گرانی، مازوت، کرونا
اجتماعی

معضلات اجتماعی استان در سال99 :

گرانی، مازوت، کرونا

روزنامه عطریاس
27 اسفند 1399
بازدید: 111
نظرات: 0

شایسته سلامی، گروه جامعه:

سال 99 ،با فرازها و نشیب ها و پیچیدگی های خاص خود، تمامی ابعاد زندگی بشری را در هم ریخت. کرونا، ویژگی منحصر به فرد این سال بود که از اجتماع و فرهنگ گرفته تا اقتصاد و وضعیت معیشتی افراد جامعه را تحت تأثیر قرار داد. حدود یک سال پیش اوایل اسفندماه سال 1398 بود که خبر ناگوار انتشار ویروس کرونا مانند بمب ایران را تکان داد و باعث شد تا تمامی روابط انسانی و فرهنگی و اقتصادی در هم بریزد. از قطع زنجیره های انسانی گرفته تا اختلال در گردش وضعیت معیشتی افراد جامعه، همه چیزتحت تاثیر قرار گرفت.

اضطراب کرونا
آغاز سال 1399 با اضطراب و دلهره از کرونا آغاز شد. بیماری که به دلیل عدم آگاهی بشر به روش مقابله مشخص و فقدان درمان برای آن، جامعه جهانی را با چالش های بسیاری روبرو کرد و اکنون با گذشت بیش از یک سال از انتشار این بیماری، هنوز هم دلهره و اضطراب های ناشی از آن در بطن جامعه وجود دارد. بیماری که چهره ها را در نقاب و ماسک فرو کشید و دیگر اجازه نمی داد تا دست ها به گرمی یکدیگر را بفشارند. کرونا باعث شد تا مرگ و میرها به قدری افزایش یابد که مسئولین شهری به صراحت عنوان کنند که دیگر حتی آرامستان اراک نیز با تکمیل ظرفیت روبرو شده و توان پذیرش متوفیان را ندارد.
کرونا حتی بر روند توزیع داروهای مختص بیماری های خاص نیز تأثیر گذاشت، به گونه ای که بنا بر اذعان بسیاری از مسئولین این روند باعث اختلال در نظام دارورسانی به بیماران خاص شد. از سویی دیگر افزایش صد درصدی قیمت داروها و تاخیر سازمان های بیمه گر در پرداخت معوقات خود و مطالبات داروخانه ها، معضل دیگری بود که داروخانه ها را به شدت درگیر کرد.
این ویروس حتی به کادر درمان نیز رحم نکرد و باعث شد تا بسیاری از پرسنل بهداشت و درمان به کرونا مبتلا شوند. در این میان شاهد درگذشت بسیاری از پزشکان و پرستارانی بودیم که برای درمان مبتلایان به کرونا در خط مقدم مبارزه علیه کووید 19 ایستاده بودند، اما خود، قربانیان این جنگ تمام عیار ویروسی شدند. این اتفاقات باعث شد تا از یک سو رغبت برای جذب و اشتغال در کادر بهداشت و درمان کاهش یافته واز سویی دیگر درخواست بازنشستگی پیش ازموعد نیز در میان شاغلان این حوزه افزایش پیدا کند.
مشاغل و کسب و کارهایی که معیشت مردم را تأمین می کردند به دلیل گسترش و همه گیری ویروس کرونا، به تعطیلی کشیده شد. این موضوع اتفاق دیگری را رقم زد تا جایی که رسما اعلام شد بازگشایی مجدد اصناف در این شرایط، پیک دیگری از شیوع ویروس کرونا را ایجاد می کند. در حوزه های فرهنگی و هنری 15 هزار تورلیدر به دلیل شیوع ویروس کرونا شغل خود را از دست دادند، بیش از یک هزار نفر در بخش تئاتر و یکصد نفر از خوشنویسان شغلشان به علت شیوع کرونا به مخاطره افتاد. سینماها، نگارخانه و سالن های اجرای کنسرت در جدال با کرونا با معضلات بسیاری روبرو شدند و افراد شاغل در این اماکن نیز شغل خود را از دست دادند.

کلاس های آنلاین
بلاتکلیفی کودکان ناشی از بسته شدن مهدهای کودک موضوع دیگری بود که باعث شد نگرانی خانواده ها و به ویژه کسانی که والدین شاغل داشتند، دوچندان شود. این موضوع در مورد مدارس نیز اتفاق افتاد و نگرانی های بیشتری را برای دانش آموزان و به خصوص داوطلبان حضور در کنکورایجاد کرد. این امر باعث شد تا مدارس به خانه ها منتقل شود و دانش آموزان از طریق فضای مجازی فرآیندهای آموزشی خود را پیگیری کنند. اما برگزاری کلاس ها به صورت آنلاین و از طریق اینترنت نیز معضلات خاص خود را به همراه داشته و دارد؛ چرا که بسیاری از خانواده ها برای حاضر شدن فرزندانشان بر سر کلاس درس، لپ تاپ، تبلت و یا حتی گوشی مناسب نداشتند و تهیه چنین اقلامی برای آنها سختی های بسیاری به همراه دارد. از سوی دیگر بسیاری از خانواده ها به علت زندگی کردن در مناطق روستایی به اینترنت مناسب برای تحصیل فرزندانشان دسترسی ندارند؛ امری که علیرغم انعکاس آن در نشریات و رسانه ها شاهد اقدام عاجلی از سوی مسئولان مربوطه نبودیم.

تکاپوی کنش گران اجتماعی جهت تغییر در قانون حمایت خانواده
کرونا تنها رخداد سالی که از آن عبور کردیم، نبود. اخبار دیگری نیز بر ناراحتی هایی که داشتیم افزود. قتل فرزند به دست پدر و عدم وجود مواد قانونی مناسب برای مجازات چنین جرایمی، موضوع دیگری بود که وجدان های بیدار را به درد می آورد. نمونه بارز آن قتل رومینا اشرفی به دست پدرش بود. این اتفاق باعث شد تا بار دیگر کنشگران اجتماعی به تکاپو افتاده و برای تغییر قانون مجازات قتل فرزند تلاش کنند.

بازنشستگان درگیر مسائل اقتصادی بودند
تلاش برای همسان سازی حقوق فرهنگیان و همچنین بازنشستگان انتظار این اقشار جامعه از راه یافتگان به مجلس یازدهم برای احقاق این حقوق موضوع دیگری بود که در سال پایانی قرن حاضر به آن پرداخته شد. مساله ای که به ویژه بازنشستگان هنوز با آن دست و پنجه نرم کرده و شاهد تحصن چند باره آنها جلوی سازمان تامین اجتماعی استان هستیم.

فعالان اجتماعی از نمایندگان خواستند مجلس منشور حقوق شهروندی به قانون تبدیل شود
از سوی دیگر فعالان سازمان های مردم نهاد نیز در کنشگری های خود خواستار تثبیت و افزایش سرمایه اجتماعی جامعه توسط نمایندگان تازه راه یافته به مجلس شورای اسلامی شدند. آنها در مطالبات خود این موضوع را مطرح می کردند که نمایندگان مجلس به اصلاح قوانین حوزه اجتماعی اهتمام ورزند و تلاش کنند تا منشور حقوق شهروندی به قانون تبدیل شود. قانونگذاری مناسب در حوزه هزینه های دارو و درمان بیماران از دیگر مطالبات کنشگران مدنی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی بود. همچنین الزام خودروسازان به تولید خودروهای برقی و هیبریدی و توجه ویژه به انرژی های پاک و تجدیدپذیر از دیگر مواردی بود که فعالان حوزه سمن ها خواستار پیگیری جدی این موارد توسط نمایندگان در مجلس شدند.

گرانی مسکن
تضعیف چرخه خرید و فروش در تقابل با قدرت نمایی دلار، در معیشت اقتصادی مردم تاثیرات فراوانی گذاشت. در جنگ نابرابر تورم اقتصادی، این مردم بودند که متحمل سختی های بسیاری شدند، چرا که رکن اساسی و اصلی هر جامعه ای را تشکیل می‌دهند. از سویی دیگر افزایش ثانیه ای قیمت مسکن چه در بحث خرید و فروش و چه در بحث رهن و اجاره، مزید برعلت بود برتضعیف هر چه بیشتر جایگاه اقتصادی افراد جامعه که تنها به دنبال سقفی بر بالای سر خود هستند.

فرونشست زمین معضلی دیر پای در استان
در این میان زنگ خطرفرونشست دشت های اراک نیز به صدا درآمد. زنگ خطری که به دلیل برداشت بی رویه ازمنابع آب زیرزمینی، در سکوت و بی تفاوتی مسئولان به صدا درآمد. این زنگ خطر به قدری قدرتمند بود که توجه فعالان عرصه زیست محیطی را به خود جلب کرد چرا که فرونشست زمین می تواند خسارت‌ها و فاجعه های جبران ناپذیری را در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی و حتی امنیتی رقم بزند. شاید بتوان این زنگ خطر را در خنداب بیش از دیگرشهرهای استان احساس کرد. مساله ای که مسئولان ذیربط نیز بر آن صحه گذاشته اند.

کم آبی و حاشیه نشینی دو مشکل عمده ساوه و زرندیه
نگاهی به بحران حاشیه نشینی در شهر ساوه از دیگر اتفاقاتی بود که در سالنمای رسانه ای روزنامه عطریاس رقم خورد. رشد بی رویه جمعیت شهری در ساوه، تبدیل به تهدیدی جدی برای این شهر شده، به گونه ای که در 20 سال گذشته جمعیت این شهر بالغ بر 250 درصد رشد داشته است. ساوه 28 منطقه حاشیه نشین و سکونتگاه غیررسمی را در خود جای داده است. اغلب این مناطق به صورت خودرو شکل گرفته اند. اما این تنها مساله ای نبود که ساوه و زرندیه را در صدر اخبار قرار داد. کمبود آب در زرندیه و مشکلات ناشی از این امر مساله ای بود که در سال گذشته مورد توجه مدیران شهرستان قرار گرفته و نسبت به آن هشدار داده بودند. این مساله در کنار عدم توجه به پسماندهای صنعتی مساله ای بود که ساوه وزرندیه را درمورد توجه فعالان زیست محیطی قرار داد.

دره گردو قربانی بی احتیاطی شهروندان
سوختن دره گردشگری گردوی اراک در آتش و بی تدبیری مسئولین مربوطه،نیز از دیگر اتفاقات سال 1399 بود که مورد توجه مردم اراک قرار گرفت. منطقه گردشگری گردو هر چند وقت یکبار با آتش سوزی و دود و خاکستر دست و پنجه نرم می کرد. آتش سوزی هایی که بر اثر جهل و ناآگاهی رخ می داد.

شیوع آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان در کویر میقان
شیوع آنفلوانزای فوق حاد پرندگان در تالاب کویری میقان اراک نیز اتفاق دیگری بود که در سال جاری رخ داد و شدت آن به حدی بود که ورود به تالاب ممنوع شد. شدت گسترش این بیماری در تالاب میقان به حدی بود که بیش از 1200 پرنده تلف شده و حتی احتمال شیوع و گسترش بیماری نیز داده شد

تخریب بناهای فرهنگی در اراک و استان
خانه های تاریخی در معرض تخریب شهر اراک موضوع دیگری بود که در سال 99 به آن پرداخته شد. خانه هایی که هویت تاریخی اراک را نشان می دادند اما در سایه بی توجهی برخی مالکان و ورثه آنها و نبود بودجه لازم برای تملک و مرمت و احیاء آنها توسط دولت، در حال تخریب هستند. همچنین فقدان آماردقیق از تعداد ساختمان های ناایمن در اراک و خطری که این ساختمان ها و ساکنین آنها را تهدید می‌کند، موضوع دیگری بود که امسال به آن پرداخته شد.

معضلی به نام مازوت
اما یکی از مهمترین مسائلی که در سال جاری رخ داد بحث آلودگی هوای اراک و تلاش برای کاهش این آلودگی ها بود. شهر اراک به دلیل استقرارچندین واحد آلاینده صنعتی، سالهای متمادی است که از آلودگی هوا رنج می برد. یکی از مهمترین آلاینده های هوای اراک، سوزاندن مازوت نیروگاه حرارتی شازند و به تبع آن انتشار گاز دی اکسید گوگرد در هوای اراک است. معضلی که هوای تنفسی شهروندان مرکز استان را روزهای بسیاری در سال 99 موجب آلودگی هوا شد و بسیاری را به مراکز درمانی و بیمارستان ها کشاند. این رخداد باعث شد تا نشریات و رسانه ها، فعالان مدنی و کنشگران محیط زیست به تکاپو افتاده و اقدامات اجتماع محور بسیاری را برای کاهش این آلودگی ها انجام دهند. پس از تلاش های مستمربالاخره سوخت مازوت نیروگاه متوقف شد، اما نگرانی های بسیاری از بازگشت مازوت به نیروگاه شازند و آلودگی های مجدد هوای اراک همچنان وجود دارد.

تغییرات مدیریتی در عرصه شهری و اجتماعی در استان و انتخاب آخرین شهردار
برکناری سجادی،مدیر کل دفتر اجتماعی استانداری مرکزی را شاید بتوان یکی از مهمترین برخوردهای حذفی مدیریتی در استان دانست. مساله ای که البته همچنان دلیل آن در هاله ای از ابهام قرار دارد.
استیضاح شهردار اراک پس از کش و قوس های فراوان یکی دیگر از اتفاقات مدیریتی و این بار در حوزه شهری بود. شفیعی که پس از تاجران به عنوان شهردارانتخاب شده بود، نتوانست آنگونه که باید در تعامل با شورا موفق باشد و بنابراین نتوانست رای اعتماد سه باره اعضا را کسب کرده و بنابراین صندلی شهرداری را به «علیرضا بیاتیان» تحویل داد. بیاتیان که تا روزهای پایانی سال به عنوان سرپرست شهرداری فعالیت می کرد، پس از کسب رای اعتماد 9 نفر از اعضای یازده نفر شورا توانست ردای شهرداری اراک را به تن کند، شاید بتوان بیاتیان را آخرین شهردار شورای پنجم نامید.
دستگیری شهردار نیم ور نیز از دیگر اتفاقات حوزه شهری بود که در سال پایانی قرن حاضر به رخ داد و به تعلیق متهمان پرونده شهرداری نیم ور منجر شد.

بلاتکلیفی ثبت جهانی بازار اراک
یکی دیگر از موضوعاتی که در سال99 باید به آن پرداخته شود و 2 بعد شهری و فرهنگی را تحت تاثیر خود قرار می داد، بحث ثبت جهانی بازار تاریخی شهر اراک بود. اما موضوع به این سادگی ها نبود. برای ثبت بازار تاریخی شهر اراک در فهرست آثار جهانی، باید تمامی الحاقات، دخل و تصرفات که در اطراف این بازار انجام شده، برداشته شود. یکی از این الحاقات پل خیبر (محسنی) است که برچیده شدن آن به دلیل برخی مسائل شهری و ترافیکی خود داستان مفصلی است و اختلاف نظرهای بسیاری در مورد آن وجود دارد. معاون عمرانی استانداری مرکزی در آخرین مصاحبه خود خبر از برداشته شدن پل داد و به این ترتیب کلاف سر در گم برداشته شدن پل و مصوبات شورای ترافیک بر ابهام سرنوشت این پل افزود.

بخشنامه بی سرانجام
بحران اقتصادی نشریات مکتوب نیز بحث دیگری بود که فضای رسانه ها را در سال جاری متشنج کرد. موضوع از این قرار بود که تنها به نشریاتی که دارای 80 درصد میانگین انتشار هستند، آگهی های ثبتی برای درج در نشریه داده شود. موضوعی که مسئولین بسیاری از نشریات و رسانه های مکتوب به آن معترض بودند و سرانجام توسط هیات دولت لغو شد.

پروژه های بی سرانجام شهری
مسائل و معضلات شهری دیگری همچون بلاتکلیفی اسناد مالکیتی کوی ناصری و همچنین منطقه مهردشت (گاوخانه) در شهر اراک و از سوی دیگر بلاتکلیفی منطقه ای 600 هکتاری موسوم به اراضی زیردست قنات ناصری که در دل شهر قرار دارند؛ اما در محدوده شهری گنجانده نشده اند نیز از مهمترین موضوعاتی بود که در سال جاری از نگاه عطریاس به آنها پرداخته شد.
موزه بزرگ اراک پس از گذشت 10 سال از آغاز عملیات اجرایی آن و پیشرفت تنها 50 درصد از این پروژه، تالار مرکزی شهر اراک با گذشت بیش از 14 سال از آغاز احداث و به بهره برداری نرسیدن آن و همچنین بلاتکلیفی زمین مورد نیاز برای احداث موزه فرش اراک بزرگترین پروژه های عمرانی و فرهنگی شهراراک هستند که سعی شد با نگاهی اجمالی به آنها پرداخته شود تا مگر بالاخره شاهد بهره برداری از این پروژه ها باشیم.
استان مرکزی به عنوان استان صنعتی، بی شک دارای مشکلات ناشی از صنعت است. یکی از این مشکلات وجود انبوهی از پسماندهای صنعتی است که متاسفانه از یک سو آمار دقیقی از آنها وجود ندارد و از سوی دیگر هیچ نهادی مسئولیت آن را بر عهده نمی گیرد.
***
به هر حال به نظر می رسد با توجه به پایان سال 99، در سال 1400 شاهد اتفاقات مهمی در عرصه مدیریت شهری و زیست محیطی باشیم.باید دید شیر پلمب شده مازوت نیروگاه تا چه هنگام مقاومت کرده و بسته می ماند ؟آیا مسئولان تدبیری برای مشکلات زیست محیطی اتخاذ می کنند؟ نتیجه تدابیر اتخاذ شده در مورد بیماری کرونا در کشور و استان چه می شود؟ سال 1400 را شاید بتوان سال پاسخ به سوالات مهم اجتماعی و سلامت درکشورو به ویژه دراستان مرکزی دانست.

روزنامه عطریاس
روزنامه نگار

ارسال نظر

پست الکترونیک شما منتشر نخواهد شد.

قوانین ارسال نظر
  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
*
*